Praca na farmach wiatrowych wiąże się ze specyficznymi zagrożeniami. Technicy wykonują swoje zadania na dużej wysokości, wewnątrz turbin, w miejscach o ograniczonym dostępie, a w przypadku morskich farm wiatrowych również z dala od brzegu. Dlatego BHP na farmach wiatrowych wymaga nie tylko znajomości ogólnych zasad bezpieczeństwa, ale także przygotowania dostosowanego do realnych warunków pracy w energetyce wiatrowej. Jednym z najważniejszych standardów szkoleniowych w tej branży jest GWO – Global Wind Organisation. Szkolenia GWO są powszechnie stosowane przez producentów turbin, operatorów farm wiatrowych i firmy serwisowe. Dla osób planujących pracę przy turbinach znajomość wymagań GWO jest więc jednym z pierwszych kroków do wejścia do branży. Jakie certyfikaty są potrzebne do pracy na farmie wiatrowej? Czym różni się przygotowanie do pracy onshore i offshore? I czy podstawowy pakiet GWO wystarczy każdemu technikowi?
BHP na farmach wiatrowych – dlaczego specjalistyczne szkolenia są tak ważne?
Energetyka wiatrowa rozwija się zarówno na lądzie, jak i na morzu. Szczególnie sektor offshore wind przestał być wyłącznie planem na przyszłość. Kolejne projekty w Europie, w tym na Morzu Bałtyckim, wchodzą w fazę realizacji, a wraz z nimi rośnie zapotrzebowanie na pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje. Praca przy turbinie różni się jednak znacząco od typowych prac przemysłowych. Technik może być narażony m.in. na upadek z wysokości, utrudnioną ewakuację, urazy podczas ręcznego transportu narzędzi, zagrożenia pożarowe czy konieczność udzielania pierwszej pomocy w miejscu oddalonym od profesjonalnych służb ratunkowych. W przypadku offshore dochodzą też zagrożenia związane z transportem i pracą na morzu. Dlatego szkolenia dla energetyki wiatrowej są mocno ukierunkowane na praktykę. Chodzi nie tylko o znajomość procedur, ale też o umiejętność działania w warunkach zbliżonych do rzeczywistej pracy.
Certyfikaty GWO – podstawowy standard bezpieczeństwa w energetyce wiatrowej
Global Wind Organisation opracowuje standardy szkoleniowe dla sektora energetyki odnawialnej. Ich celem jest ujednolicenie podstawowego poziomu wiedzy i umiejętności pracowników. Nie oznacza to jednak, że istnieje jeden uniwersalny „certyfikat GWO”, który daje możliwość wykonywania każdej pracy na turbinie. Zakres wymaganych szkoleń zależy od stanowiska, wykonywanych zadań, operatora oraz konkretnego projektu. Dla techników pracujących bezpośrednio na turbinach punktem wyjścia jest najczęściej GWO Basic Safety Training – BST. Pełną ofertę można sprawdzić na stronie szkoleń GWO w Rojam Training Center.
GWO Basic Safety Training – jakie moduły obejmuje?
Aktualny standard GWO Basic Safety Training obejmuje pięć podstawowych obszarów:
- Working at Height,
- First Aid,
- Manual Handling,
- Fire Awareness,
- Sea Survival.
Sea Survival dotyczy przede wszystkim osób przygotowujących się do pracy offshore. Zakres przygotowania do pracy na farmach lądowych i morskich nie jest więc identyczny.
GWO Working at Height – bezpieczna praca na wysokości
Jest jednym z najważniejszych modułów dla techników turbin wiatrowych. Uczestnik uczy się prawidłowego korzystania ze środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem, zasad przemieszczania się na wysokości oraz podstawowych działań związanych z ewakuacją i ratownictwem. Celem szkolenia jest przygotowanie do bezpiecznego działania w środowisku turbiny, a nie jedynie poznanie samego sprzętu.
GWO First Aid – pierwsza pomoc na farmie wiatrowej
Przygotowuje do rozpoznawania stanów zagrożenia życia i udzielania pierwszej pomocy. Na farmie wiatrowej ma to szczególne znaczenie, ponieważ poszkodowany może znajdować się wysoko w turbinie albo daleko od służb ratunkowych. Pracownik powinien umieć właściwie ocenić sytuację i rozpocząć działania jeszcze przed przejęciem poszkodowanego przez profesjonalny zespół ratowniczy.
GWO Manual Handling – bezpieczne ręczne prace transportowe
Przenoszenie narzędzi, wyposażenia i elementów technicznych jest częścią codziennej pracy serwisowej. Manual Handling (MH) uczy, jak ograniczać ryzyko przeciążeń i urazów układu mięśniowo-szkieletowego oraz jak prawidłowo planować czynności wymagające wysiłku fizycznego.
GWO Fire Awareness – bezpieczeństwo pożarowe na turbinie
Pożar wewnątrz turbiny jest szczególnie niebezpieczny ze względu na wysokość i ograniczone możliwości ewakuacji. Fire Awareness (FAW) przygotowuje do rozpoznawania zagrożeń pożarowych, zapobiegania pożarom oraz właściwego reagowania w sytuacji awaryjnej.
GWO Sea Survival – przygotowanie do pracy offshore
Osoby planujące pracę na morskich farmach wiatrowych potrzebują dodatkowego przygotowania do działania w środowisku morskim. Temu służy Sea Survival (SS). Moduł obejmuje bezpieczeństwo podczas transportu między lądem, jednostką i instalacją offshore oraz reagowanie w sytuacjach awaryjnych na morzu. W aktualnym standardzie GWO uwzględniono również Walk-to-Work, czyli bezpieczne przechodzenie z jednostki pływającej na turbinę lub inną instalację offshore. Szczegóły dotyczące szkolenia GWO Offshore oraz możliwość zapisu znajdziesz na stronie GWO BST Offshore.
GWO Onshore a GWO Offshore – jakie certyfikaty są wymagane?
Jednym z najczęstszych pytań osób rozpoczynających pracę w energetyce wiatrowej jest wybór między GWO Onshore a GWO Offshore.
GWO Onshore – certyfikaty do pracy na lądowych farmach wiatrowych
Dla osób pracujących przy turbinach na lądzie podstawowy zakres bezpieczeństwa obejmuje:
- Working at Height,
- First Aid,
- Fire Awareness,
- Manual Handling.
Pakiet przygotowuje do podstawowych zagrożeń występujących podczas pracy przy turbinach lądowych. Szczegóły można sprawdzić na stronie GWO BST Onshore.
GWO Offshore – certyfikaty do pracy na morskiej farmie wiatrowej
W przypadku offshore do podstawowego zakresu dochodzi Sea Survival. Oznacza to, że GWO BST Offshore obejmuje Working at Height, First Aid, Fire Awareness, Manual Handling i Sea Survival. Jeżeli osoba posiada zakres onshore i chce rozpocząć pracę na morzu, powinna więc uzupełnić swoje przygotowanie o moduł przeznaczony dla środowiska offshore.
Czy GWO BST wystarczy do pracy na farmie wiatrowej?
Nie zawsze. GWO BST jest szkoleniem z zakresu bezpieczeństwa, a nie potwierdzeniem wszystkich kompetencji technicznych potrzebnych na konkretnym stanowisku. Inne wymagania może mieć technik utrzymania ruchu, inne elektryk, monter, pracownik zajmujący się łopatami turbiny czy członek zespołu ratowniczego. W zależności od stanowiska pracodawca może wymagać również innych szkoleń GWO, takich jak Basic Technical Training, Control of Hazardous Energies, High Voltage, Service Lift, Slinger Signaller czy Blade Repair. Dlatego przed wyborem ścieżki szkoleniowej warto sprawdzić wymagania konkretnego stanowiska, zamiast wykonywać wszystkie dostępne kursy „na zapas”.
GWO ART – zaawansowane szkolenia ratownicze
Dla części pracowników kolejnym etapem rozwoju jest GWO Advanced Rescue Training (ART). Nie jest to szkolenie obowiązkowe dla każdego technika. Jest przeznaczone przede wszystkim dla osób, których obowiązki wymagają bardziej zaawansowanych kompetencji ratowniczych. ART rozwija umiejętności znacznie dalej niż podstawowe elementy ratownictwa realizowane podczas Working at Height. Przygotowuje do działań ratowniczych w charakterystycznych obszarach turbiny, m.in. w gondoli, wieży, podstawie turbiny, piaście oraz wewnątrz łopaty. Takie kwalifikacje mogą być szczególnie ważne dla pracowników odpowiedzialnych za działania awaryjne oraz firm budujących zespoły przygotowane do reagowania w trudnych sytuacjach.
Jak długo ważne są certyfikaty GWO?
Podstawowe szkolenia GWO objęte cyklem odświeżania należy regularnie odnawiać. Standardowy okres ważności wynosi 24 miesiące. Pracownik powinien kontrolować terminy ważności poszczególnych modułów i odpowiednio wcześniej zaplanować szkolenia Refresher. Wygaśnięcie szkolenia może mieć wpływ na możliwość udziału w projekcie lub dopuszczenia do określonych prac.
WINDA – gdzie zapisywane są szkolenia GWO?
Istotnym elementem systemu GWO jest WINDA – Wind Industry Database. Po ukończeniu szkolenia u certyfikowanego Training Providera informacja o jego zaliczeniu jest rejestrowana w systemie. Dzięki temu pracodawca może zweryfikować status szkoleń pracownika. Przed rozpoczęciem pierwszego szkolenia GWO uczestnik powinien posiadać własny profil i indywidualny WINDA ID.
Jakie certyfikaty GWO zrobić na początek?
Jeśli dopiero planujesz wejście do energetyki wiatrowej, najlepiej zacząć od odpowiedzi na dwa pytania: gdzie chcesz pracować i na jakim stanowisku? Jeżeli celem jest praca na turbinach lądowych, naturalnym punktem wyjścia będzie GWO BST Onshore. Jeżeli planujesz pracę na morskich farmach wiatrowych, potrzebny będzie zakres obejmujący także Sea Survival, czyli GWO BST Offshore. Dopiero kolejnym krokiem powinien być wybór dodatkowych kwalifikacji związanych z konkretnym stanowiskiem. Nie każda osoba rozpoczynająca karierę potrzebuje od razu ART czy specjalistycznych modułów technicznych.
BHP na farmach wiatrowych to więcej niż sam certyfikat
Certyfikat potwierdza ukończenie określonego szkolenia, ale bezpieczeństwo na farmie wiatrowej nie kończy się po opuszczeniu ośrodka szkoleniowego. Pracownik musi znać procedury obowiązujące na konkretnym obiekcie, zasady organizacji pracy, stosowany sprzęt, procedury awaryjne oraz wymagania operatora. Do tego dochodzą wymagania wynikające z rodzaju wykonywanej pracy i lokalnych przepisów, w tym kwalifikacje zawodowe potrzebne na danym stanowisku. Dlatego GWO należy traktować jako ważny element przygotowania pracownika, ale nie jako zamiennik wszystkich pozostałych kwalifikacji i procedur BHP.
Szkolenia GWO w Rojam Training Center
W Rojam Training Center prowadzimy szkolenia dla osób rozpoczynających pracę w energetyce wiatrowej oraz techników odnawiających lub rozszerzających swoje kwalifikacje. W ofercie znajdują się m.in. GWO BST Onshore, GWO BST Offshore, szkolenia Refresher, pojedyncze moduły GWO, Enhanced First Aid oraz Advanced Rescue Training. Jeżeli nie wiesz, od którego szkolenia zacząć, warto najpierw określić stanowisko lub rodzaj projektu, do którego się przygotowujesz. Na tej podstawie łatwiej dobrać odpowiedni zakres kursów.
Sprawdź pełną ofertę szkoleń GWO oraz aktualny harmonogram szkoleń.
FAQ – BHP na farmach wiatrowych i wymagane certyfikaty
- Jakie certyfikaty są potrzebne do pracy na farmie wiatrowej?
Najczęściej punktem wyjścia są szkolenia GWO Basic Safety Training. Dla pracy onshore podstawowy zakres obejmuje Working at Height, First Aid, Manual Handling i Fire Awareness. Przy pracy offshore dochodzi Sea Survival. Dokładne wymagania zależą jednak od stanowiska, pracodawcy i konkretnego projektu. - Czy certyfikat GWO jest obowiązkowy do pracy na turbinach wiatrowych?
GWO jest międzynarodowym standardem szkoleniowym szeroko stosowanym przez operatorów, producentów i firmy działające w energetyce wiatrowej. W praktyce aktualne szkolenia GWO są bardzo często jednym z warunków dopuszczenia do projektu. Nie należy jednak traktować GWO jako jednego ustawowego uprawnienia pozwalającego wykonywać każdy rodzaj pracy przy turbinie. - Czym różni się GWO Onshore od GWO Offshore?
GWO Onshore przygotowuje do podstawowych zagrożeń związanych z pracą przy turbinach lądowych. GWO Offshore obejmuje dodatkowo Sea Survival, czyli przygotowanie do pracy, transportu i reagowania na sytuacje awaryjne w środowisku morskim. - Jak długo ważne są szkolenia GWO?
Szkolenia GWO objęte obowiązkiem okresowego odświeżania są standardowo ważne przez 24 miesiące. Przed upływem terminu ważności należy zaplanować odpowiednie szkolenie Refresher. - Czy GWO ART jest wymagane do pracy na farmie wiatrowej?
Nie dla każdego stanowiska. GWO ART to szkolenie z zaawansowanych technik ratowniczych dla osób, które potrzebują takich kompetencji w ramach swoich obowiązków. Dla wielu techników punktem wyjścia pozostaje odpowiedni zakres GWO BST.
