Praca przy turbinach wiatrowych wymaga nie tylko wiedzy technicznej. Technik musi umieć bezpiecznie poruszać się na wysokości, właściwie korzystać ze sprzętu ochronnego, udzielić pierwszej pomocy, zareagować na pożar i ograniczać ryzyko urazów podczas przenoszenia wyposażenia. Osoby kierowane na morskie farmy wiatrowe muszą dodatkowo wiedzieć, jak zachować się podczas transferu na jednostkę, ewakuacji i sytuacji awaryjnej na morzu.
Do zdobycia tych umiejętności służy szkolenie GWO BST, czyli Basic Safety Training opracowane przez Global Wind Organisation. Jest to podstawowy pakiet bezpieczeństwa przeznaczony dla osób pracujących lub planujących pracę w branży energetyki wiatrowej. Program występuje w dwóch najczęściej wybieranych wariantach: GWO BST onshore, przygotowującym do pracy na lądowych farmach wiatrowych oraz GWO BST offshore, rozszerzonym o moduł przetrwania na morzu.
W tym artykule wyjaśniamy, co obejmuje kurs, ile trwa, jakie warunki trzeba spełnić przed rozpoczęciem szkolenia i na co zwrócić uwagę przy wyborze ośrodka.
Czym jest szkolenie GWO BST?
Skrót GWO oznacza Global Wind Organisation – organizację zrzeszającą właścicieli i producentów turbin wiatrowych, która opracowuje wspólne standardy szkoleniowe dla sektora odnawialnych źródeł energii. BST, czyli Basic Safety Training, jest podstawowym standardem bezpieczeństwa dla osób mających wykonywać zadania w otoczeniu turbin wiatrowych.
Program nie jest typowym kursem technicznym dotyczącym naprawy lub budowy turbiny. Jego zadaniem jest przygotowanie uczestnika do rozpoznawania zagrożeń, bezpiecznego wykonywania podstawowych czynności oraz reagowania w sytuacjach awaryjnych. GWO wskazuje, że szkolenie jest przeznaczone przede wszystkim dla personelu, którego obowiązki wymagają fizycznej obecności przy turbinie lub jej konstrukcji.
W praktyce certyfikat GWO jest często jednym z pierwszych dokumentów sprawdzanych przez firmy zatrudniające techników turbin wiatrowych. Samo ukończenie BST nie gwarantuje jednak zatrudnienia i nie zastępuje kwalifikacji zawodowych, uprawnień elektrycznych, szkoleń technicznych ani instruktażu dotyczącego konkretnego modelu turbiny. Potwierdza natomiast, że uczestnik przeszedł ustandaryzowane szkolenie z podstawowych zasad bezpieczeństwa.
Osoby zainteresowane udziałem mogą sprawdzić dostępne warianty szkoleń i najbliższe terminyw zakładce szkolenia GWO na stronie ROJAM Training Center w Gdańsku.
Dla kogo przeznaczony jest kurs GWO?
Kurs GWO jest kierowany między innymi do:
- kandydatów rozpoczynających pracę w energetyce wiatrowej,
- techników serwisujących turbiny,
- monterów i instalatorów,
- elektryków i mechaników,
- pracowników firm budujących farmy wiatrowe,
- inspektorów, operatorów i personelu pomocniczego,
- osób pracujących przy lądowych i morskich instalacjach OZE.
To szkolenie dla osób, które muszą być przygotowane na realia pracy w ograniczonej przestrzeni, na znacznej wysokości i często w miejscu oddalonym od służb ratunkowych. Z tego powodu duża część zajęć ma charakter praktyczny. Uczestnicy ćwiczą między innymi używanie szelek bezpieczeństwa, ewakuację, udzielanie pierwszej pomocy oraz gaszenie pożaru przy użyciu odpowiedniego sprzętu.
GWO BST onshore i GWO BST offshore – czym się różnią?
GWO BST onshore jest przeznaczone głównie dla osób pracujących przy turbinach znajdujących się na lądzie. Pakiet obejmuje cztery moduły:
- WAH – Working at Height, czyli praca na wysokości,
- FA – First Aid, czyli pierwsza pomoc,
- FAW – Fire Awareness, czyli ochrona przeciwpożarowa,
- MH – Manual Handling, czyli ręczne prace transportowe.
Szkolenie w takim układzie trwa zazwyczaj 4 dni.
GWO BST offshore zawiera wszystkie moduły wersji lądowej oraz dodatkowy moduł:
- SS – Sea Survival, czyli przetrwanie na morzu.
Pełny pakiet offshore trwa zazwyczaj 5 dni. Dodatkowy dzień jest potrzebny na część teoretyczną i ćwiczenia praktyczne związane z poruszaniem się w środowisku morskim, korzystaniem z wyposażenia ratunkowego oraz działaniem w wodzie. GWO wskazuje, że cztery podstawowe kompetencje BST obejmują pierwszą pomoc, ochronę przeciwpożarową, ręczne prace transportowe i pracę na wysokości. Osoba mająca wykonywać zadania offshore musi dodatkowo ukończyć moduł Sea Survival.
Co obejmują moduły szkolenia GWO BST?
- WAH – praca na wysokości
Moduł Working at Height przygotowuje do bezpiecznego korzystania ze sprzętu chroniącego przed upadkiem oraz do prowadzenia podstawowych działań ewakuacyjnych i ratowniczych. Podczas części praktycznej uczestnicy ćwiczą kontrolę, zakładanie i dopasowywanie uprzęży, korzystanie z lonży oraz pionowych systemów zabezpieczających przed upadkiem, stosowanych podczas wspinania po drabinach. Program obejmuje również ewakuację z wysokości i podstawowe działania ratownicze, w tym bezpieczne opuszczanie poszkodowanego. Omawiane jest również ryzyko urazów związanych z długotrwałym zawieszeniem w uprzęży i sposoby jego ograniczania. Kurs nie jest testem lęku wysokości ani szkoleniem służącym jego przezwyciężaniu. Uczestnik musi jednak być zdolny do bezpiecznego wykonania wszystkich wymaganych ćwiczeń.
- FA – pierwsza pomoc
Moduł First Aid uczy, jak ocenić stan poszkodowanego, rozpoznać bezpośrednie zagrożenie życia i udzielać pierwszej pomocy do momentu przejęcia działań przez wykwalifikowane służby. Program obejmuje między innymi ocenę przytomności i oddechu, postępowanie przy niedrożności dróg oddechowych, resuscytację krążeniowo-oddechową, bezpieczne używanie AED oraz tamowanie masywnych krwotoków. Uczestnicy poznają również zasady postępowania przy wstrząsie, oparzeniach, kontakcie substancji chemicznej z okiem, hipotermii i podejrzeniu złamania. W trakcie szkolenia omawia się także rozpoznawanie zawału serca i udaru, badanie poszkodowanego od głowy do stóp oraz organizowanie pomocy w miejscu zdarzenia. Ważną częścią modułu są ćwiczenia scenariuszowe, podczas których uczestnik musi samodzielnie ocenić sytuację i dobrać właściwe działania.
- FAW – ochrona przeciwpożarowa
Moduł Fire Awareness przygotowuje do rozpoznawania zagrożeń pożarowych i podejmowania właściwych decyzji po wykryciu ognia lub dymu. Uczestnicy poznają podstawy procesu spalania, sposoby rozprzestrzeniania się pożaru, klasy pożarów oraz zasady doboru odpowiedniego środka gaśniczego. Szkolenie obejmuje również kontrolę sprzętu przeciwpożarowego przed użyciem, zagrożenia związane z dymem i gazami pożarowymi oraz zasady ewakuacji. W części praktycznej uczestnicy ćwiczą bezpieczne używanie gaśnicy CO₂ i koca gaśniczego. Celem nie jest podejmowanie próby gaszenia każdego pożaru. Pożar w początkowej fazie można gasić tylko wtedy, gdy sytuacja została oceniona jako bezpieczna. Jeżeli ognia nie można opanować, należy rozpocząć ewakuację.
- MH – ręczne prace transportowe
Manual Handling dotyczy bezpiecznego podnoszenia, odkładania, przenoszenia, pchania i ciągnięcia przedmiotów. Nawet stosunkowo lekki ładunek może powodować ryzyko urazu, jeżeli jest przenoszony w niewygodnej pozycji, na drabinie albo w ograniczonej przestrzeni. Uczestnik uczy się oceniać masę i kształt ładunku, możliwość pewnego chwytu, pozycję ciała, dostępną przestrzeń oraz potrzebę użycia urządzeń pomocniczych lub wsparcia drugiej osoby. Celem modułu jest ograniczenie ryzyka urazów mięśniowo-szkieletowych poprzez właściwe zaplanowanie zadania, a nie nauczenie jednej uniwersalnej techniki podnoszenia.
- SS – przetrwanie na morzu
Sea Survival jest dodatkowym modułem wymaganym w pakiecie GWO BST offshore. Przygotowuje do bezpiecznego przemieszczania się między lądem, jednostką transportową i morską turbiną oraz do reagowania w sytuacjach awaryjnych na morzu. Zakres szkolenia obejmuje zagrożenia związane z transferem offshore, używanie kamizelek ratunkowych, kombinezonów i innego wyposażenia ratunkowego, a także reakcję organizmu na zanurzenie w zimnej wodzie. Uczestnicy poznają zagrożenia związane z zimnym szokiem i hipotermią oraz techniki ograniczające utratę ciepła.
W części praktycznej ćwiczy się przemieszczanie w wodzie, współpracę w grupie, wejście do tratwy ratunkowej, odwracanie przewróconej tratwy, ewakuację z turbiny oraz procedury postępowania po wypadnięciu osoby za burtę. Program obejmuje również sposoby ułatwiające służbom odnalezienie osoby znajdującej się na morzu oraz podstawowe zasady prowadzenia akcji poszukiwawczo-ratowniczych.
Jak długo ważny jest certyfikat GWO?
Wszystkie moduły BST są ważne przez 24 miesiące. Przed upływem tego terminu należy ukończyć odpowiednie szkolenie odświeżające, czyli refresher. Każdy moduł ma własną datę ważności. Jeśli uczestnik kończył poszczególne części kursu w różnych terminach, wpisy mogą wygasać w innych dniach. Po przekroczeniu terminu ważności może być konieczne ponowne ukończenie szkolenia początkowego dla danego modułu.
WINDA – rejestracja certyfikatów GWO
WINDA, czyli Wind Industry Database, służy do rejestrowania i sprawdzania szkoleń GWO. Uczestnik musi utworzyć własny profil, uzyskać numer WINDA ID i przekazać go ośrodkowi szkoleniowemu najpóźniej przed zakończeniem kursu. Po zaliczeniu modułu certyfikowane centrum odnotowuje ten fakt w systemie WINDA. Wpis powinien pojawić się w ciągu 7 dni kalendarzowych od zakończenia modułu.
Uczestnik może następnie sprawdzać ukończone szkolenia oraz terminy ich ważności. Ośrodek może dodatkowo wydać papierowy certyfikat, jednak podstawowym potwierdzeniem zdobytych kwalifikacji jest wpis w systemie WINDA.
Jakie wymagania trzeba spełnić przed kursem GWO?
Warunkiem udziału w szkoleniu GWO BST jest ukończenie 18 lat oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na wysokości i wykonywania ćwiczeń wymagających wysiłku fizycznego.
Do przeciwwskazań należą w szczególności:
- astma i inne choroby układu oddechowego,
- padaczka, omdlenia lub inne napady,
- choroby serca i zaburzenia ciśnienia krwi,
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi,
- klaustrofobia,
- silny lęk wysokości,
- cukrzyca,
- schorzenia mięśniowo-szkieletowe ograniczające sprawność ruchową,
- silne alergie,
- niedawno przebyta operacja,
- inne choroby lub przyjmowane leki, które mogą wpływać na zdolność wspinania się, utrzymania równowagi albo tolerowania wysiłku fizycznego.
Przed rozpoczęciem zajęć uczestnik składa wymagane przez ośrodek oświadczenie dotyczące stanu zdrowia i zdolności do bezpiecznego udziału w szkoleniu. W przypadku wątpliwości organizator może odmówić dopuszczenia do ćwiczeń lub przerwać udział uczestnika do czasu przedstawienia zgody lekarza.
Co zabrać na szkolenie GWO BST?
Na szkolenie należy zabrać dokument tożsamości, numer WINDA ID. Potrzebne mogą być także odpowiednia odzież, obuwie i rzeczy osobiste wskazane przez organizatora. W przypadku modułu Sea Survival często wymagane są strój kąpielowy, ręcznik i ubranie na zmianę. Szczegółową listę należy sprawdzić w informacjach organizacyjnych przesłanych przed kursem.
Jak wybrać ośrodek szkoleniowy GWO?
Najważniejszym kryterium przy wyborze szkolenia jest aktualna certyfikacja GWO dla realizowanych modułów i danej lokalizacji. Przed zapisem warto sprawdzić kilka istotnych kwestii.
- Zakres certyfikacji GWO
Ośrodek powinien posiadać uprawnienia do prowadzenia wszystkich modułów, których potrzebuje uczestnik. W przypadku wersji offshore należy potwierdzić, że oferta obejmuje również moduł Sea Survival.
- Język zajęć
GWO nie wskazuje jednego obowiązkowego języka szkolenia. Uczestnik musi jednak rozumieć instrukcje oraz być w stanie wykazać osiągnięcie wymaganych celów szkoleniowych. Warto wcześniej ustalić język zajęć, materiałów oraz oceny uczestnika.
- Organizacja ćwiczeń
GWO określa maksymalne proporcje liczby uczestników do instruktorów. Każda osoba powinna mieć możliwość pełnego udziału w zajęciach i wykonania wymaganych zadań. Mniejsza grupa może ułatwiać kontakt z instruktorem, ale nie gwarantuje automatycznie dłuższego czasu praktyki.
- Rejestracja w WINDA
Po pomyślnym ukończeniu szkolenia informacja o zaliczonych modułach powinna zostać dodana do profilu uczestnika w systemie WINDA w ciągu 7 dni kalendarzowych.
ROJAM Training Center jest certyfikowanym ośrodkiem szkoleniowym GWO i prowadzi szkolenia GWO BST onshore oraz GWO BST offshore w Gdańsku. Szczegółowy zakres, dostępne terminy i warunki uczestnictwa można sprawdzić na stronie szkolenia GWO BST.
Ile kosztuje szkolenie GWO BST?
Cena szkolenia zależy od liczby modułów, wariantu kursu, lokalizacji oraz infrastruktury ośrodka. GWO BST offshore jest zazwyczaj droższe, ponieważ obejmuje dodatkowy moduł Sea Survival oraz specjalistyczne ćwiczenia wodne. Na koszt wpływa również to, czy uczestnik wybiera pełny pakiet, pojedynczy moduł czy szkolenie odświeżające. Aktualne ceny szkoleń GWO w Gdańsku organizowanych przez ROJAM Training Center można sprawdzić na naszej stronie.
FAQ – najczęstsze pytania o szkolenie GWO BST
- Ile trwa GWO BST onshore?
Pełny pakiet GWO BST onshore trwa zazwyczaj 4 dni. Obejmuje pracę na wysokości, pierwszą pomoc, ochronę przeciwpożarową i ręczne prace transportowe. - Ile trwa GWO BST offshore?
Pełny pakiet GWO BST offshore trwa zwykle 5 dni. Zawiera moduły onshore oraz dodatkowy moduł Sea Survival. - Jak długo ważny jest certyfikat GWO?
Moduły BST są ważne przez 24 miesiące. Przed upływem terminu należy ukończyć odpowiednie szkolenie odświeżające. - Czy konto WINDA jest obowiązkowe?
Tak. Uczestnik musi posiadać numer WINDA ID, aby ośrodek mógł odnotować ukończenie szkolenia na jego profilu. - Czy można ukończyć tylko jeden moduł GWO?
Tak. Moduły mogą być realizowane oddzielnie, ale ich zakres należy dopasować do wymagań pracodawcy i planowanego stanowiska. - Czy szkolenie GWO BST wystarczy do rozpoczęcia pracy?
Nie zawsze. Pracodawca może dodatkowo wymagać kwalifikacji technicznych, badań medycyny pracy, znajomości języka angielskiego lub szkoleń dotyczących konkretnego typu turbiny.
